“Rural has to take initiatives. Technical thing is something that can be learned “. Mahabri Pun

ในงาน WirelessU Workshop, "Wireless Internet - Emergency Networks" ซึ่งจัดอบรมขึ้นที่ AIT ระหว่างวันที่ 12-16 ตุลาคม 2009 ที่ผ่านมา โดยนายมฮาบรี พุน ชาวเนปาลรางวัลแมกไซไซแห่งปี 2007 ได้รับเชิญให้บรรยายแบ่งปันประสบการณ์ในวันที่สี่ของการบรรยายซึ่งนอกจากจะได้เล่าเกี่ยวกับการนำ Wireless เข้าไปในพัฒนาการสื่อสารระหว่างชาวหมู่บ้านภูเขา Nangi ซึ่งต้องประสบกับความยากลำบากในเรื่องนี้จากลักษณะภูมิประเทศที่ทำให้การไปมาหาสู่กันเพื่อสื่อสารเรื่องราวเพียงหนึ่งถึงสองประโยค เป็นเรื่องที่ใช้เวลาสองสามวันโดยหลังจากจบช่วงบรรยายและซักถาม THNICF ได้มีโอกาสสัมภาษณ์เขาอย่างใกล้ชิดเกี่ยวกับสิ่งที่เขาทำ

THNICF : ได้ฟังคุณเล่าเกี่ยวกับ Technical sustainability สงสัยว่าคุณทำให้คนในชุมชนมาเรียนรู้เทคโนโลยียากๆได้อย่างไร

Mahabri : Wireless ไม่ได้ยากจนเกินไป ผมก็ไม่ได้มาจากการเป็นนักเทคโนโลยี “มันไม่ใช่ทุกคนที่จะชอบเทคโนโลยีเหมือนกับไม่ใช่ทุกคนที่จะชอบงานฝีมือหากใครที่ชอบทดลองและชอบที่จะใช้เวลาอยู่กับมัน เราจะเลือกคนผู้นั้นมาเป็นครูในหลายๆครั้งเราไม่จำเป็นจะต้องสอนเทคโนโลยีต่างๆที่มากับคอมพิวเตอร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับเด็กๆ พวกเขาเรียนรู้เองผ่านการเล่นเกมส์ พวกเขาสนุกกับมัน”

ในการทำให้ชุมชนที่ไม่คุ้นเคยกับเทคโนโลยีมาก่อนต้องมาเรียนรู้เทคโนโลยีนั้น มฮาบรี กล่าวว่าไม่ยากเลย

“เทคโนโลยีไม่ใช่เรื่องยาก เป็นสิ่งที่เรียนรู้กันได้ ที่สำคัญคือใจ”  “สำหรับคนเมืองที่ไม่ใช่คนภาคเทคโนโลยี เมื่อต้องมาเรียนรู้เทคโนโลยี มันมักจะเป็นเรื่องที่พวกเขากลัว แต่สำหรับชาวภูเขา ไม่ใช่เลย พวกเขาเห็นสิ่งที่เขาพอรู้เห็นเรื่องมันมาบ้าง และเมื่อมันมาถึงชุมชน พวกเขาตื่นเต้นและอยากจะทำความรู้จัก เราไม่ต้องโน้มน้าวให้เขามา เขาพากันมาเอง”

THNICF : ภายในชุมชนภูเขามีคนอาศัยอยู่ประมาณกี่คนคะ

Mahabri: ประมาณ 15000 คน 10 หมู่บ้านที่อยู่ใกล้ๆกัน

THNICF : แล้วคุณมีวิธีการสอนพวกเขาในเบื้องต้นอย่างไร

Mahabri : Hand out ผมทำ hand out แจกทุกๆคนที่มา เรามี training ปีละ สองถึงสามครั้ง

THNICF : Wireless บนภูเขาสูงต้องใช้เครื่องไม้เครื่องมือที่มีคุณภาพและน่าจะต้องใช้ทุนจำนวนมาก คุณทำเช่นนั้นได้อย่างไร

Mahabri :มันเป็นความจำเป็นที่เห็นได้ชัดว่าการสื่อสารเรื่องจำเป็นเพียงประโยคเดียวต้องใช้เวลาถึงสองวัน

THNICF : ในการเสนอขอทุนคุณทำอย่างไร

Mahabri : ผมทำ educational program ไปให้ดูและบอกว่าเราจะพัฒนาการศึกษาเกี่ยวกับเทคโนโลยีเพื่อให้เทคโนโลยีนี้มีประโยชน์อย่างยั่งยืนต่อชุมชนได้อย่างไรบ้าง รวมทั้ง local e-commerce เราพยายามให้ชาวบ้านสื่อสารกันให้ได้ว่าละแวกหมู่บ้านนั้นมีผลไม้อะไรบ้างที่พร้อมขาย และอีกละแวกหมู่บ้านหนึ่งอะไรบ้าง เราจะสอนให้ชาวบ้านทำงานกับรูปและข้อมูลต่างๆเกี่ยวกับผลิตผลในชุมชนของเขาบนเว็บไซต์ ตอนนี้รัฐบาลเนปาลรวมทั้งส่วนการปกครองท้องถิ่นอื่น รับรู้การทำงานของเราและสนใจเป็นอย่างมาก

THNICF : เรียกได้ว่าการสื่อสารด้วยเทคโนโลยี Wireless ในหมู่บ้าน Nangi ที่คุณริเริ่มนี้เป็นเริ่มทำหน้าที่เป็น model ให้แก่ที่อื่นๆในเนปาล

Mahabri : ใช่ เขามาขอคำปรึกษาจากเรา

THNICF : ในงานครั้งนี้ทำให้คุณมีแนวคิดเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยี DUMBO บ้างหรือไม่

Mahabri : มีนะ DUMBO มีลักษณะบางส่วนเป็น Mesh Network ซึ่งติดต่อจากจุดสู่จุด ดูว่าจะเหมาะสมที่จะใช้กับบ้านที่อยู่บริเวณใกล้ๆกัน

THNICF : ในระยะนี้คุณมีโครงการอะไรใหม่ๆเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยี Wireless บ้าง

Mahabri : Telemedicine (การแพทย์ทางไกล)

THNICF : หมายถึงให้ตรวจโรคผ่านเว็บไซต์ web camera ?

Mahabri : ใช่ ปกติชาวบ้านจะไม่ลงไปหาหมอ มันทำให้พวกเขาเดินทางไกลเกินไป และลำบาก ในขณะเดียวกันหมอก็จะไม่ไปหาชาวบ้าน เพราะหมอก็ลำบากเช่นกัน

THNICF : คุณไม่คิดว่าจะเป็นปัญหาหรือ หากมีการวินิจฉัยที่ผิดผ่านช่องทาง Internet Wireless นี้

Mahabri : มันไม่มีทางออกฉบับสมบูรณ์ (There's no perfect soulution) อย่างน้อยจากเดิมที่ไม่มีอะไรเลยมันก็มีขึ้นมา ตราบใดที่ชาวบ้านรู้สึกว่าชีวิตเขาดีขึ้น( Before, there's nothing, now it's better. And yes, as long as people happy with it) เพราะปกติเขาไม่หาหมอ เพราะเขาทำไม่ได้ ไม่ไหว ตอนนี้เขาอบอุ่นใจ เขาสามารถเจอหมอผ่านอินเทอร์เน็ตจากที่บ้านของเขาเอง " It's also psychological"

THNICF : ตอนนี้โครงการนี้อยู่ระยะไหนคะ

Mahabri : มันเริ่มมาสองถึงสามปีแล้ว เราพยายามติดต่อหมอตามโรงพยาบาลให้เขามาร่วมโครงการ Health center กับเรา ตอนนี้ในหมู่บ้านมี สามโรงพยาบาล มีเพียงดรงพยาบาลเดียวที่หมอยอมมาเข้าโครงการนี้กับเรา เรากำลังพยายามทำให้ครบ

THNICF : ขอบคุณค่ะ รู้สึกดีใจเป็นอย่างยิ่งที่ได้มีโอกาสสัมภาษณ์คุณ

Mahabri : ไม่เป็นไรครับ (สะพายเป้ใบใหญ่ขึ้นกระเป๋า และเดินออกจาก AIT main auditorium)

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Mahabri Pun และโครงการของเขาได้ที่เว็บไซต์ Nepal Wireless