ประวัติมูลนิธิศูนย์สารสนเทศเครือข่ายไทย

ต้นกำเนิดของ มูลนิธิศูนย์สารสนเทศเครือข่ายไทย มาจากลักษณะการดำเนินงานเชิงมูลนิธิของ ศูนย์สารสนเทศเครือข่ายแห่งประเทศไทย (THNIC: Thailand Network Information Center) ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2531

ซึ่งก่อตั้งโดย ศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา กาญจนสุต และคณะ เพื่อทำหน้าที่เป็นหน่วยงานดูแลระบบทะเบียนและให้บริการจดทะเบียนชื่อโดเมน เพื่อตอบสนองกับการขยายตัวของการจดทะเบียนโดเมนเนม

โดยสถานะของทีเอชนิคในขณะนั้นไม่ได้เป็น นิติบุคคล หากแต่เป็นเพียงศูนย์บริการจดทะเบียนชื่อโดเมนซึ่งตั้งอยู่ภายในสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (AIT: Asian Institute of Technology)

ที่ให้บริการจดทะเบียนชื่อโดเมนโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ เนื่องจากผู้ใช้อินเทอร์เน็ตแรกเริ่มเป็นกลุ่มสถาบันการศึกษาและองค์กรไม่แสวงผลกำไร อีกทั้งการบริหารและดูแลระบบเนมเซิร์ฟเวอร์และระบบข้อมูลอาศัยอาสาสมัครทั้งที่เป็นอาจารย์และนิสิตในมหาวิทยาลัย

ในยุคแรกเริ่ม ทีเอชนิค ต้องรับภาระจัดหาบุคลากรเพื่อบริหารระบบชื่อโดเมนรวมทั้งแสวงหาแหล่งทุนสนับสนุนการดำเนินการเอง ต่อมาเมื่ออินเทอร์เน็ตในประเทศไทยขยายตัวเพิ่มขึ้นอีกจากการเปิดกิจการผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต หรือไอเอสพี (ISP: Internet Service Provider) ก็เริ่มมีบริษัทธุรกิจและหน่วยงานอื่นเริ่มเข้ามาจดทะเบียนชื่อโดเมนเพิ่มขึ้น

ในทางปฏิบัติแล้วไอเอสพีมักจะเป็นผู้ยื่นจดทะเบียนให้กับลูกค้าที่มาขอใช้บริการ และเรียกเก็บค่าบริการ โดย ทีเอชนิค ไม่มีส่วนแบ่งจากค่าบริการนี้ ภาระงานของทีเอชนิคในการให้บริการจดทะเบียนจึงเพิ่มมากขึ้น กระทั่งบุคคลากรแบบอาสาสมัครไม่เพียงพอต่อการให้บริการ อีกทั้ง ทีเอชนิค ไม่มีแหล่งทุน สนับสนุนใดๆ โดยตรงเพื่อใช้ในการบริหารระบบชื่อโดเมน ด้วยเหตุนี้ทำให้การดำเนินงานเชิงมูลนิธิจึงเปลี่ยนแปลงไปในรูปของบริษัทมากขึ้น

โดย ทีเอชนิค เริ่มกำหนดค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนชื่อโดเมนและค่ารักษาชื่อโดเมนรายปี ตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม พ.ศ.2542 และในที่สุดก็ทำการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลแบบบริษัทตามกฎหมาย โดย ศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา กาญจนสุต และคณะทำงาน ภายใต้ชื่อ บริษัท ที.เอช.นิค จำกัด เมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ.2542

อย่างไรก็ตามแนวคิดการดำเนินงานเพื่อสนับสนุน การพัฒนาระบบอินเทอร์เน็ตและระบบโดเมนซึ่งเป็นสิ่งที่ ทีเอชนิค ตระหนักถึงความสำคัญเรื่อยมานำไปสู่การจัดตั้งเป็น มูลนิธิศูนย์สารสนเทศเครือข่ายไทย หรือ Thai Network Information Center Foundation – THNIC Foundation  อย่างเป็นทางการขึ้น ในวันที่ 7 สิงหาคม พ.ศ.2550 เพื่อดำเนินงานในรูปแบบที่ไม่แสวงหาผลกำไร

โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ

ให้เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาระบบอินเทอร์เน็ตโดเมนและนโยบายการจดทะเบียนชื่อโดเมนอันเหมาะสมและมีประสิทธิภาพที่แสวงหาความร่วมมือจากผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมทั้งรับฟังความคิดเห็นของบุคคลทั่วไปที่สนใจ

ในทางปฏิบัติปัจจุบันทีเอชนิคมิได้ทำงานโดยลำพัง หากแต่ได้เปิดรับความคิดเห็น จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้การกำหนดนโยบายและการดำเนินการด้านการจด ทะเบียนชื่อโดเมนสัญชาติไทย เป็นไปในทิศทางที่จะสนองตอบต่อประโยชน์ของส่วนรวมเป็นหลัก

และได้จัดตั้ง คณะอนุกรรมการนโยบายชื่อโดเมน ของมูลนิธิศูนย์สารสนเทศเครือข่ายไทย ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจาก 18 หน่วยงาน และ 3 บุคคล โดยคณะอนุกรรมการดังกล่าวทำหน้าที่เป็นผู้กำหนดนโยบายให้ ทีเอชนิค นำไปปฏิบัติ

การจัดตั้ง คณะอนุกรรมการนโยบายชื่อโดเมน ถือได้ว่าเป็นการดำเนินการขั้นต้น เพื่อเปิดโอกาสให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีส่วนร่วมให้ข้อเสนอแนะ แต่คณะอนุกรรมการฯ ไม่ใช่นิติบุคคลตามกฎหมาย รวมทั้งมิได้มีอำนาจสั่งการต่อ ทีเอชนิค โดยแท้จริง