Generic Top-Level Domain (gTLD)

Generic Top-Level Domain (gTLD) คือ โดเมนระดับบนสุดหมวดทั่วไป ซึ่งเป็นส่วนประกอบทางด้านขวาสุดเสมอของแต่ละชื่อโดเมนเนม ที่อาจประกอบด้วยตัวอักษรมากกว่า 2 ตัวขึ้นไป

gTLD ที่เปิดใช้ในระบบจะผ่านการพิจารณาตามกระบวนการของ ICANN และจะได้รับการกระจายออกให้ประชาคมอินเตอร์เน็ตโลก ได้เปิดใช้ผ่านทาง ICANN Accrdited Registrar ซึ่งเป็นผู้ให้บริการรับลงทะเบียนโดเมนเนมที่ ICANN รับรอง

หน่วยงานใน ICANN ที่มีภารกิจเฉพาะในการบริหารนโยบายให้แก่ gTLD คือ GNSO (Generic Names Supporting Organisation)

ปัจจุบัน gTLD มีจำนวนทั้งหมด 21 dot

การจัดประเภทของแต่ละ gTLD

แบ่งตามลักษณะของผู้ดูแลฐานข้อมูลโดเมนภายใต้สัญญากับ ICANN

Sponsored gTLDs (sTLD)
หมายถึงโดเมนระดับบนสุด (TLD) ที่มีลักษณะการใช้งานเฉพาะกลุ่มและบริหารงานโดยหน่วยงานที่เป็น Sponsor ซึ่งเป็นตัวแทน กลุ่มเฉพาะนั้น ๆ ที่มีสัญญา Sponsorship Agreement กับ ICANN เป็นองค์กรผู้บริหารจัดการฐานข้อมูลโดเมน ซึ่งมีการสร้างนโยบายเพื่อบริหาร TLD นั้น ๆ เอง พร้อมกับเป็นผู้ดูแลฐานข้อมูลของ TLD นั้น ๆ ไปด้วยTLD ในกลุ่มนี้ได้แก่ .aero, .asia, .cat, .coop, .jobs, .mobi, .museum, .tel, .travel

Unsponsored  gTLDs
กล่าวโดยทั่วไป หมายถึง โดเมนระดับบนสุด (TLD) ที่มี ผู้ดูแลฐานข้อมูลโดเมน (Registry) ที่มีสัญญา (Registry Agreement) กับ ICANN เป็นผู้ดูแลฐานข้อมูลของ TLD นั้นๆ ภายใต้นโยบายของประชาคม อินเตอร์เน็ตที่บังคับใช้โดย ICANNTLD ในกลุ่มนี้ ได้แก่ .com, .net, .org, .info, .name, .pro, .biz โดย Unsponsored gTLDs ยังแบ่งออกได้เป็น

  • Generic gTLD มีลักษณะการใช้งานแบบทั่วไปคือใครสามารถขอจดก็ได้ ได้แก่ .com, .net, .org, .info,
  • Generic restricted gTLD มีลักษณะการใช้งานแบบเฉพาะกลุ่มเหมือนกรณี sponsored gTLD แต่บริหารภายงานผ่านองค์กร ICANN
    ได้แก่ .pro, .biz, .name

หมายเหตุ : .edu, .gov, .mil, .int, arpa ไม่ได้พันธะสัญญาในการบริหารงานกับองค์กร ICANN โดยตรง  อย่างไรก็ตาม .int และ .arpa อยู่ภายใต้การดำเนินงานของ IANA ซึ่งเป็นองค์กรภายใต้การกำกับดูแลของ ICANN

TLD ปีที่เริ่มเปิดใช้ Sponsored/ Unsponsored วัตถุประสงค์ของ TLD Sponsor/ Registry Operator
ผู้ดูแลฐานข้อมูลโดเมน
.aero 2001
Sponsored
Air-transport industry Societe Internationale de
Telecommunications Aeronautiques SC,
(SITA)http://www.information.aero
.asia 2007 Sponsored From Asia/For Asia DotAsia Organisationhttp://www.registry.asia
.biz 2001 Unsponsored
(Generic-Restrict
Businesses NeuStarhttp://www.nic.biz
.cat 2005 Sponsored Catalan linguistic & cultural community Fundaci? puntCAThttp://www.domini.cat
.com 1985 Unsponsored
(Generic)
Unrestricted (but intended for commercial registrants) VeriSign, Inc.http://www.verisign-grs.com
.coop 2001
Sponsored
Cooperatives DotCooperation, LLChttp://www.coop/
.edu 1985 Sponsored United States educational institutions EDUCAUSEhttp://www.educause.edu/edudomain
.gov 1985
Sponsored
United States government US General Services Administrationhttp://www.nic.gov
.info 2001 Unsponsored
(Generic)
Unrestricted use Afilias Limitedhttp://www.afilias.info
.int 1998 Unsponsored Organizations established by international treaties between governments Internet Assigned Numbers Authorityhttp://www.iana.org/int-dom/int.htm
.jobs 2005
Sponsored
The international human resource management community Employ Media LLChttp://www.goto.jobs/
.mil 1985 Sponsored United States military US DoD Network Information CenterEmail: networks@nic.mil
DoD Network Information Center
.mobi 2005
Sponsored
Mobile content providers and users community mTLD Top Level Domain Ltd d/b/a
dotMobihttp://www.dotmobi.mobi
.museum 2001
Sponsored
Museums Museum Domain Management
Association International, (MDI )http://www.nic.museum
.name 2001 Unsponsored
(Generic-Restrict
For registration by individuals VeriSign, Inc.http://www.verisign.com
.net 1985 Unsponsored
(Generic)
Unrestricted (but intended for network providers, etc.) VeriSign, Inc.http://www.verisign-grs.com
.org 1985 Unsponsored
(Generic)
Unrestricted (but intended for organizations that do not fit elsewhere) Public Interest Registry.
Until 31 December 2002, .org
was operated by
VeriSign Global Registry Services.http://www.pir.org
.pro 2002 Unsponsored
(Generic-Restrict
all professionals Registry Services Corporationhttp://www.registrypro.pro
.tel 2006 Sponsored Telnic Ltd.http://www.telnic.org
.travel 2005 Sponsored Travel and tourism community Tralliance Registry Management
Company, LLC.http://www.tralliance.travel

Country Code Top-Level Domain (ccTLD)

Country Code Top-Level Domain (ccTLD) คือ โดเมนระดับบนสุดหมวดรหัสประเทศ ซึ่ง เป็นส่วนประกอบทางด้านขวาสุดเสมอของแต่ละชื่อโดเมนเนม ที่จะต้องประกอบด้วยตัวอักษร 2 ตัวที่แสดงถึงความเป็นประเทศหนึ่งๆหรือเขตแดนใดเขตแดนหนึ่งอย่างเป็นทางการ ตามมาตรฐาน ISO 3166 ซึ่งเป็นมาตรฐานที่กำกับดูแลโดยประเทศสหรัฐอเมริกา

ccTLD ที่เปิดใช้ในระบบจะผ่านการพิจารณาตามกระบวนการของ ICANN และจำการมอบหมาย ccTLD ที่ผ่านกระบวนการนั้นให้แก่ ccTLD Manager ทำหน้าที่บริหารจัดการดูแล ccTLD นั้นๆที่ผ่านการกระบวนการพิจารณาของ ICANN เช่นเดียวกัน

โดย ccTLD Manager ที่ได้รับมอบหมายจาก ICANN จะดำเนินนโยบายอย่างอิสระโดย เป็นองค์กรผู้บริหารจัดการฐานข้อมูลโดเมน ซึ่งมีการสร้างนโยบายเพื่อบริหาร TLD นั้นๆเอง พร้อมกับเป็นผู้ดูแลฐานข้อมูลของ TLD นั้นๆไปด้วย

อย่างไรก็ดี เพื่อเป็นหลักประกันให้ ICANN บริหารระบบโดเมนอย่างเป็นไปตามหัวใจสำคัญในการดำเนินงานคือรักษาเสถียรภาพ และความมั่นคงปลอดภัยของระบบอินเตอร์เน็ต ICANN จึงมีการกำหนดรูปแบบสัญญาที่ระบุความสัมพันธ์และโครงสร้างหน้าที่ระหว่างกัน ของ ccTLD Manager และ ICANN ซึ่งเอื้อให้ ICANN สามารถกำกับดูแลการทำงานของ ccTLD Manager ได้

หน่วยงานใน ICANN ที่มีภารกิจเฉพาะในการดูแลนโยบายให้แก่ ccTLD คือ. ccNSO (Country Code Names Supporting Organisation)

ปัจจุบัน ccTLD มีจำนวนทั้งหมด 252 dot ทั่วโลกมากจาประเทศและเขตแดนต่าง ๆ

**ดูรายชื่อ ccTLD ทั้งหมด